De meeste oprichters van een Startup beginnen met vertrouwen. Zij gaan er vanuit dat alle beslissingen en obstakels in een goed gesprek zullen worden geregeld. We hebben toch dezelfde belangen?
Hoe ontstaat vertrouwen? Essentiële voorwaarde daarvoor blijkt duidelijkheid. Vandaar dat ik als mediator een aandeelhoudersovereenkomst niet zie als overbodige luxe, maar een absolute must. Statuten van een bedrijf regelen vooral de formele structuur. Een aandeelhoudersovereenkomst biedt ruimte voor het menselijke en ondernemende deel van de samenwerking. Met daarin verwachtingen, gedragsregels en scenario’s voor de momenten waarop het schuurt.
Misverstanden
En er schuurt wel eens wat, zo merk ik in mijn mediation praktijk. Soms gaat het om misverstanden die voorkomen hadden kunnen worden of om bijvoorbeeld om onduidelijke besluitvormingsprocessen. Zeker als onderlinge verhoudingen en ook de belangen van alle betrokkenen in de loop van de tijd zijn gaan schuiven. Wat gebeurt er als één aandeelhouder wil stoppen of vindt dat de ander juist wat harder moet werken? Er ontstaan vragen als: Wat doen we met de winst? Kiezen we voor dividend of investeren? En wat als iemand langdurig uitvalt of in conflict raakt met de anderen? Een goede aandeelhoudersovereenkomst geeft bij al die vragen richting.
Menselijke factor
Want naast de meer juridische bepalingen, hoort ook aandacht te worden besteed aan de menselijke factor. Hoe wordt gecommuniceerd? Hoe gaan aandeelhouders met onderlinge geschillen om?
Een aandeelhoudersovereenkomst is daarmee behalve een juridisch document, ook een psychologisch contract. Het dwingt aandeelhouders om expliciet te maken wat vaak impliciet blijft: wat verwachten we van elkaar? Welke waarden delen we? En hoe gaan we om met succes én tegenslag?
Kortom, wie denkt dat een aandeelhoudersovereenkomst pas nodig is als het mis gaat, vergist zich. Juist in tijden van harmonie leg je vast hoe je omgaat met onenigheid. Dat is geen teken van wantrouwen, maar van professioneel partnerschap.
Ton Croiset van Uchelen